طراحی و اجرای زیرساخت‌های برق‌رسانی در سایت جدید هلدینگ رایزکو

حرکتی بنیادین در یکپارچه‌سازی خطوط تولید و توسعه زیرساخت‌های الکتریکی صنایع پیشرفته

با هدف تمرکز فیزیکی و عملیاتی کلیه فعالیت‌های تولیدی هلدینگ رایزکو در یک فضای صنعتی منسجم و استاندارد، و در راستای افزایش بهره‌وری فرآیندهای تولید، کاهش تلفات انرژی و ارتقای پایداری عملکرد خطوط تولید، پروژه‌ای جامع در حوزه‌ی طراحی و اجرای زیرساخت‌های برق‌رسانی تعریف و اجرا گردید. این طرح به‌عنوان یکی از پروژه‌های راهبردی در برنامه‌ی توسعه‌ی صنعتی رایزکو، در زمینی به وسعت 172,000 مترمربع و در بازه‌ی زمانی از ۱ فروردین ۱۳۹۴ تا ۱۵ بهمن همان سال با طراحی، مدیریت و اجرای شرکت پگاه انرژی پارسیان به انجام رسید.

پروژه با ساختاری چندفازی و پیوسته طراحی و مدیریت شد تا عملیات طراحی، تأمین تجهیزات، نصب و راه‌اندازی به‌صورت هم‌زمان و مرحله‌ای پیش برود. این رویکرد باعث شد ضمن تسریع در فرآیند اجرا، بهره‌برداری تدریجی از خطوط تولید بدون ایجاد اختلال در روند آماده‌سازی زیرساخت‌ها امکان‌پذیر گردد.

دامنه‌ی فعالیت‌های اجرایی شامل طراحی و احداث شبکه‌های فشار متوسط و فشار ضعیف، احداث پست‌های توزیع برق، اجرای کابل‌کشی گسترده در مسیرهای زمینی و کانال‌های زیرسطحی، نصب تابلوهای اصلی و فرعی، طراحی سیستم‌های روشنایی داخلی و محیطی، و استقرار سامانه‌های حفاظتی و ایمنی الکتریکی بود. تمامی مراحل مطابق با استانداردهای وزارت نیرو، الزامات فنی شرکت توانیر و مقررات ملی ساختمان انجام گرفت تا زیرساختی ایمن، پایدار و توسعه‌پذیر برای سایت جدید هلدینگ رایزکو فراهم آید.

این پروژه با اتکا به دانش فنی، توان مهندسی و تجربه‌ی اجرایی شرکت پگاه انرژی پارسیان، به‌عنوان الگویی موفق از اجرای پروژه‌های زیربنایی صنعتی در کشور شناخته می‌شود و نقشی اساسی در تحقق اهداف کلان رایزکو در حوزه‌ی انرژی ایفا نموده است.

در ادامه، به بخش‌های مختلف پروژه شامل اهداف کلان و ضرورت اجرا، دامنه خدمات و فعالیت‌های عملیاتی، نیروی انسانی و ناوگان اجرایی، ساختار مالی و مدیریتی، چالش‌ها و راهکارها، و دستاوردهای راهبردی به‌تفصیل پرداخته شده است.

۱- ضرورت پروژه و اهداف کلیدی

پیش از آغاز این پروژه، کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی زیرمجموعه‌ی هلدینگ رایزکو در چند نقطه از شهرک صنعتی مستقر بودند که این پراکندگی جغرافیایی در طول سال‌های فعالیت، موجب بروز چالش‌های گسترده‌ای در مدیریت انرژی، کنترل فرآیندهای تولید، نگهداری تجهیزات، ایمنی و امنیت فیزیکی، و هماهنگی لجستیکی میان واحدها شده بود. هر یک از این مجموعه‌ها دارای شبکه‌ی برق‌رسانی مستقل، سیستم توزیع جداگانه و زیرساخت‌های متفاوتی بودند که علاوه بر افزایش هزینه‌های عملیاتی، منجر به هدررفت انرژی، تأخیر در برنامه‌های تولید، و دشواری در پایش و تعمیرات دوره‌ای تجهیزات می‌گردید.

علاوه بر مسائل فنی، چالش‌های مدیریتی و انسانی نیز مشهود بود؛ از جمله عدم تمرکز در نظارت میدانی، اتلاف زمان در انتقال مواد اولیه و محصولات نیمه‌ساخته بین واحدها، و افزایش هزینه‌های نگهداری و لجستیک. در چنین شرایطی، نیاز به ایجاد یک مجموعه‌ی صنعتی متمرکز که بتواند کلیه‌ی فرآیندهای تولیدی را در یک بستر هماهنگ، با دسترسی به شبکه‌ی برق پایدار و زیرساخت‌های استاندارد متمرکز کند، به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر تبدیل شد.

در پاسخ به این نیاز، مدیریت ارشد هلدینگ رایزکو تصمیم به طراحی و احداث سایت تولیدی جدیدی با مساحت بالغ بر 172,000 مترمربع گرفت تا کلیه‌ی خطوط تولید، بخش‌های نگهداری، انبارها و تأسیسات زیربنایی در یک ساختار فیزیکی و عملیاتی واحد تجمیع شوند. این تصمیم راهبردی، با هدف ارتقای سطح کنترل عملیاتی، بهینه‌سازی مصرف انرژی، تسهیل در مدیریت نیروی انسانی، افزایش سرعت و ظرفیت تولید، و ایجاد زیرساخت پایدار برای توسعه‌ی آتی خطوط صنعتی اتخاذ گردید.

اجرای پروژه‌ی جدید برق‌رسانی و زیرساخت روشنایی مجتمع صنعتی رایزکو، نه تنها پاسخی فنی به نیاز روزافزون این مجموعه به انرژی مطمئن و متمرکز بود، بلکه گامی بنیادی در راستای تحقق سیاست‌های کلان بهره‌وری، خودکفایی صنعتی و توسعه‌ی پایدار انرژی در سطح ملی به شمار می‌رود. این پروژه زمینه‌ساز شکل‌گیری بستری یکپارچه برای مدیریت منابع انرژی، افزایش ایمنی صنعتی، کاهش ریسک‌های ناشی از پراکندگی تأسیسات، و تقویت زیرساخت‌های تولید در سطح راهبردی گردید.

 

۲- دامنه عملیاتی پروژه

پروژه‌ی طراحی و اجرای زیرساخت‌های برق‌رسانی سایت جدید هلدینگ رایزکو مجموعه‌ای از فعالیت‌های تخصصی، فنی و اجرایی را دربر می‌گرفت که از مرحله‌ی مطالعات مقدماتی و طراحی مفهومی تا نصب، تست، و راه‌اندازی نهایی ادامه یافت. این پروژه به دلیل گستردگی جغرافیایی و تنوع کاربری خطوط تولید، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و اجرای هم‌زمان چند حوزه‌ی فنی بود.

در چارچوب اهداف تعیین‌شده، دامنه‌ی فعالیت‌های اجرایی پروژه شامل موارد زیر بوده است:

• طراحی و احداث شبکه‌های فشار متوسط (MV) و فشار ضعیف (LV) در قالب ترکیبی از مسیرهای هوایی و زمینی، با رعایت کامل الزامات استانداردهای IEC، مقررات وزارت نیرو و دستورالعمل‌های شرکت توانیر؛
• طراحی، نصب و راه‌اندازی پست‌های توزیع برق جهت تغذیه‌ی ایمن، دقیق و تفکیک‌شده‌ی خطوط تولید در فازهای مختلف؛
• اجرای شبکه‌ی روشنایی صنعتی و محیطی برای معابر بیرونی، محوطه‌ها و سالن‌های تولید، با استفاده از تجهیزات مقاوم در برابر گرد و غبار و ارتعاش، دارای راندمان نوری بالا و درجه حفاظتی IP65 به‌منظور افزایش ایمنی و کاهش هزینه‌های نگهداری؛
• تأمین برق اصلی برای دوازده فاز مجزای خطوط تولید از طریق طراحی اختصاصی پست‌های توزیع، مسیرهای کابل‌کشی، تابلوهای توزیع اصلی و فرعی، سیستم‌های حفاظتی (Earth Fault Protection, Overload Protection) و تجهیزات کنترل جریان؛
• نصب سیستم‌های کنترل روشنایی و حفاظت الکتریکی در سالن‌های تولید، ساختمان‌های اداری و فضاهای باز به‌منظور افزایش پایداری شبکه و کاهش خطرات ناشی از نوسانات برق؛
• احداث شبکه‌ی زمین‌کردن (Earthing) و هم‌بندی الکتریکی (Bonding System) برای اطمینان از عملکرد ایمن تجهیزات حساس و جلوگیری از آسیب در برابر جریان‌های نشتی؛
• تطبیق طراحی‌ها با اصول نگهداری پیشگیرانه (Preventive Maintenance) و پیش‌بینی ظرفیت توسعه در فازهای بعدی، به‌گونه‌ای که زیرساخت ایجادشده قابلیت ارتقاء و توسعه‌ی خطوط جدید را بدون نیاز به تغییرات اساسی داشته باشد.

در کلیه‌ی مراحل، شرایط محیطی سایت، اقلیم منطقه، نوع و حساسیت تجهیزات تولیدی، و ملاحظات ایمنی صنعتی به‌صورت دقیق در طراحی لحاظ شد. انتخاب مسیرهای عبور کابل‌ها، جانمایی پست‌های زمینی، نحوه‌ی تهویه‌ی تابلوهای برق، و سیستم روشنایی فضاهای باز همگی بر مبنای تحلیل بار الکتریکی، محاسبات افت ولتاژ، و الزامات عملکردی تجهیزات صنعتی انجام گردید. نتیجه‌ی اجرای این دامنه‌ی وسیع از فعالیت‌ها، ایجاد شبکه‌ای پایدار، منسجم و قابل اعتماد برای تأمین برق و روشنایی در سایت جدید هلدینگ رایزکو بود؛ شبکه‌ای که ضمن تضمین ایمنی و کارایی بالا، بستر لازم برای گسترش آتی ظرفیت تولید را نیز فراهم ساخته است.

 

۳- نیروی انسانی و ناوگان تجهیزات

 

۱-۳- تیم تخصصی و نیروی انسانی

در اجرای پروژه‌ی زیرساخت‌های برق‌رسانی سایت جدید هلدینگ رایزکو، ساختار سازمانی نیروی انسانی به‌گونه‌ای طراحی گردید که پوشش کامل مراحل طراحی، اجرا، کنترل و راه‌اندازی را تضمین نماید. در این راستا، شرکت پگاه انرژی پارسیان با بهره‌گیری از یک تیم مهندسی مجرب و چندسطحی، عملیات را به‌صورت منسجم و مرحله‌ای پیش برد. ترکیب نیروی انسانی پروژه شامل:

• مدیر پروژه با تخصص در مهندسی برق قدرت و سابقه مدیریت طرح‌های زیرساختی؛
• مهندسان ارشد طراحی و نظارت در حوزه‌های برق فشار متوسط، روشنایی صنعتی و حفاظت الکتریکی؛
• کارشناسان اجرایی و تکنسین‌های تخصصی در زمینه کابل‌کشی، نصب تابلوهای برق، مونتاژ پست‌ها و تست عملکردی؛
• کارشناسان ایمنی (HSE Officers) برای نظارت مستمر بر اجرای دستورالعمل‌های ایمنی در محیط‌های صنعتی؛
• کارشناسان کنترل کیفیت (QA/QC) جهت ارزیابی فنی و عملکردی تجهیزات در هر فاز اجرا؛
• پشتیبانی فنی و لجستیکی شامل انبارداران، اپراتورهای ماشین‌آلات و مسئولان تدارکات.

در مجموع بیش از ۴۵ نفر نیروی انسانی متخصص در قالب سه واحد اصلی طراحی، نظارت و اجرا در طول ۱۱ ماه اجرای پروژه فعال بودند. تقسیم وظایف میان گروه‌ها بر اساس برنامه‌ی زمان‌بندی دقیق (Project Time Schedule) و تحت سامانه‌ی کنترل پیشرفت فنی (Technical Progress Monitoring System) انجام گرفت.

۲-۳- ناوگان تجهیزات و ماشین‌آلات اجرایی

به‌منظور تحقق اهداف کیفی و زمانی پروژه، ناوگان اجرایی مجهز و مدرنی در اختیار تیم عملیات میدانی قرار گرفت. این ناوگان شامل تجهیزات سنگین و نیمه‌سنگین تخصصی در حوزه‌ی برق و عمران بود که عملیات نصب، حفاری، کابل‌گذاری و تست نهایی را تسهیل نمود. مهم‌ترین تجهیزات مورد استفاده عبارت بودند از:

• بالابرهای عایق‌دار برای نصب کابل‌های هوایی و تجهیزات در ارتفاع؛
• دستگاه‌های کابل‌کش زمینی و رول‌جمع‌کن هیدرولیکی برای کابل‌های فشار متوسط و ضعیف؛
• دستگاه حفاری مکانیزه (Trencher) جهت اجرای کانال‌های زیرسطحی برق؛
• جرثقیل‌های سبک و متوسط برای جابجایی تابلوهای برق و ترانسفورماتورها؛
• دستگاه‌های تست عایق، اندازه‌گیری ولتاژ نشتی، ارت‌تستر و مگ‌اهم‌متر جهت بررسی سلامت سیستم‌ها؛
• خودروهای خدماتی شامل وانت‌های پشتیبانی فنی و کامیون‌های سبک حمل تجهیزات.

استفاده از تجهیزات مدرن موجب کاهش چشمگیر زمان عملیات نصب و افزایش دقت در اجرای مسیرهای کابل‌کشی شد. این موضوع منجر به کاهش حدود ۲۵ درصدی زمان کل اجرا در مقایسه با پروژه‌های مشابه گردید. تمامی تجهیزات پیش از بهره‌برداری مورد بازرسی فنی قرار گرفتند تا از تطابق عملکرد آنها با استانداردهای ایمنی اطمینان حاصل شود.

 

۳-۳- نظام کنترل کیفیت و ایمنی (HSE Management System)

در راستای تضمین کیفیت و ایمنی کامل عملیات، نظام کنترل کیفیت و ایمنی پروژه (HSE–QA) بر پایه‌ی استانداردهای بین‌المللی ISO 9001 (مدیریت کیفیت) و ISO 45001 (مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی) طراحی و اجرا گردید. این نظام شامل مراحل زیر بود:

۱- کنترل فنی تجهیزات پیش از نصب بر اساس مشخصات فنی تاییدشده؛

۲- بازرسی‌های میدانی روزانه در خصوص استفاده از تجهیزات حفاظت فردی و رعایت استانداردهای ایمنی برق؛

۳- تست‌های دوره‌ای کابل‌ها، تابلوها و پست‌های توزیع شامل تست مقاومت عایقی (Insulation Resistance Test) و آزمون اتصال زمین (Earth Test)؛

۴- پایش کیفیت اجرا از طریق چک‌لیست‌های کنترل پروژه و ثبت داده‌های عملکردی در پایان هر فاز؛

۵- ارزیابی و مستندسازی حوادث احتمالی (Incident Reporting) و تدوین اقدامات اصلاحی برای جلوگیری از تکرار.

نتیجه‌ی اجرای نظام HSE–QA، دستیابی به سطح ایمنی مطلوب، کاهش نرخ حوادث کارگاهی به صفر، و تحویل پروژه بدون هیچ‌گونه مغایرت فنی یا اجرایی بود.

 

۴- منابع مالی و ساختار فازی پروژه

اعتبار کل پروژه‌ی طراحی و اجرای زیرساخت‌های برق‌رسانی سایت جدید هلدینگ رایزکو معادل ۱۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال برآورد و تخصیص یافت. تأمین مالی این طرح به‌صورت کامل از محل منابع داخلی هلدینگ رایزکو و با مدیریت هزینه‌ای شرکت پگاه انرژی پارسیان انجام شد. در فرآیند تخصیص منابع، رویکرد مهندسی ارزش (Value Engineering) در انتخاب تجهیزات، برنامه‌ریزی خرید و نحوه‌ی اجرای عملیات به‌طور کامل رعایت گردید تا ضمن حفظ کیفیت فنی، هزینه‌ها بهینه و زمان تحویل پروژه کوتاه‌تر شود.

توزیع اعتبارات پروژه در چند محور اصلی انجام پذیرفت:

• طراحی، نقشه‌کشی فنی و مطالعات اولیه (حدود ۸٪ بودجه کل)؛
• خرید و تأمین تجهیزات برق فشار متوسط، ترانسفورماتورها و تابلوهای اصلی (45٪)؛
• اجرای عملیات کابل‌کشی، نصب و راه‌اندازی سیستم‌های روشنایی و توزیع برق (25٪)؛
• کنترل کیفیت، تست عملکردی و تحویل نهایی (۱۰٪)؛
• هزینه‌های پشتیبانی، لجستیک و ایمنی کارگاهی (۷٪).

  

۵- ساختار فازی و برنامه‌ریزی اجرایی پروژه

با توجه به ابعاد گسترده‌ی پروژه و هم‌زمانی آن با مراحل آماده‌سازی خطوط تولید، ساختار اجرای پروژه به‌صورت چندفازی (Phased Execution) طراحی شد. این ساختار امکان هم‌پوشانی میان فعالیت‌های طراحی، اجرا و راه‌اندازی را فراهم کرد تا زمان کل پروژه به حداقل برسد.

فازهای اصلی اجرای پروژه عبارت بودند از:

۱- فاز طراحی و آماده‌سازی – شامل برداشت‌های اولیه، تهیه نقشه‌های تک‌خطی و تعیین مسیرهای کابل‌کشی و جانمایی پست‌ها؛

۲- فاز تأمین تجهیزات – شامل خرید، حمل و تست اولیه‌ی تجهیزات الکتریکی از جمله ترانسفورماتورها، تابلوهای توزیع و ملزومات روشنایی صنعتی؛

۳- فاز اجرای زیرساخت‌ها – شامل عملیات خاک‌برداری، حفاری کانال‌ها، کابل‌گذاری، نصب تابلوها و احداث پایه‌های روشنایی؛

۴- فاز تست و راه‌اندازی (Commissioning) – شامل تست عملکردی مدارها، بررسی اتصال زمین، کنترل ایمنی برق و تحویل موقت به بهره‌بردار؛

۵- فاز تحویل نهایی و مستندسازی – شامل تهیه گزارش‌های فنی، نقشه‌های «As Built» و مستندات HSE–QA.

این شیوه‌ی مرحله‌بندی، موجب شد تا مراحل نصب و تست خطوط تولید به‌صورت موازی با تکمیل زیرساخت‌های برق‌رسانی پیش برود؛ رویکردی که ضمن صرفه‌جویی قابل‌توجه در زمان، از بروز هرگونه اختلال در فرآیند راه‌اندازی زنجیره‌ی تولید جلوگیری نمود.

همچنین با پیاده‌سازی سیستم کنترل پیشرفت فازها (Phase Progress Monitoring System)، روند اجرای پروژه به‌صورت هفتگی پایش و ارزیابی می‌شد تا هم‌زمانی فعالیت‌ها با برنامه‌ی زمان‌بندی کل پروژه (Master Schedule) حفظ گردد. این مدل مدیریتی در نهایت منجر به اتمام پروژه پیش از موعد تعیین‌شده و با انحراف زمانی کمتر از ۵٪ شد که یکی از نقاط قوت اصلی در عملکرد اجرایی شرکت پگاه انرژی پارسیان محسوب می‌شود.

مدیریت کل پروژه‌ی طراحی و اجرای زیرساخت‌های برق‌رسانی سایت جدید هلدینگ رایزکو بر پایه‌ی اصول مدیریت پروژه‌های صنعتی و با هدف دستیابی به سه شاخص اصلی — کیفیت، زمان و هزینه — طراحی و اجرا گردید. مسئولیت مستقیم هدایت و کنترل کلان پروژه بر عهده‌ی شرکت پگاه انرژی پارسیان بود که با بهره‌گیری از تیمی مجرب در حوزه‌های مهندسی برق، برنامه‌ریزی، ایمنی و کنترل کیفی، راهبری عملیات را از مرحله‌ی طراحی تا تحویل نهایی برعهده داشت.

در ساختار مدیریتی پروژه، سلسله‌مراتب تصمیم‌گیری به‌صورت شفاف تعریف شد تا از تداخل مسئولیت‌ها جلوگیری گردد. در رأس این ساختار، مدیر کل پروژه (Project Manager) قرار داشت که وظیفه‌ی نظارت عالیه، هماهنگی میان تیم‌های طراحی، اجرایی و مالی، و ارتباط مستقیم با نمایندگان کارفرما (هلدینگ رایزکو) را بر عهده داشت. ایشان ضمن کنترل پیشرفت کار بر اساس برنامه‌ی زمان‌بندی مصوب (Master Time Schedule)، بر روند اجرای هر فاز از نظر فنی، ایمنی و انطباق با استانداردها نیز نظارت مستقیم داشت.

 

مدیریت کل پروژه بر مبنای سه محور اساسی سازمان‌دهی شد:

1. برنامه‌ریزی و کنترل پروژه – شامل تنظیم ساختار شکست کار (WBS)، تخصیص منابع، و به‌روزرسانی مستمر برنامه‌ی اجرایی؛
2. مدیریت ارتباطات و هماهنگی بین واحدها – با هدف اطمینان از انتقال دقیق اطلاعات میان کارفرما، پیمانکاران فرعی و تیم‌های اجرایی؛
3. کنترل هزینه و کیفیت (Cost & Quality Control) – به‌منظور نظارت دقیق بر هزینه‌های صرف‌شده در هر فاز و اطمینان از انطباق عملیات با الزامات فنی قرارداد.

جلسات هماهنگی دوره‌ای میان مدیریت کل پروژه، تیم نظارت کارفرما و سرپرستان اجرایی در بازه‌های منظم برگزار می‌شد تا پیشرفت کار، موانع احتمالی و اصلاحات لازم بررسی گردد. تمام تصمیمات کلان، در قالب گزارش‌های هفتگی و ماهانه پیشرفت (Progress Reports) مستندسازی می‌شد و به تأیید کارفرما می‌رسید.

به‌واسطه‌ی این ساختار مدیریتی منسجم، پروژه با انحراف زمانی کمتر از پنج درصد از برنامه‌ی اولیه و بدون بروز مغایرت فنی در تحویل نهایی به اتمام رسید. مدیریت کل پروژه در مجموع توانست با اجرای دقیق استانداردهای فنی و رعایت الزامات HSE، الگویی موفق از مدیریت یک پروژه‌ی زیرساختی در مقیاس صنعتی ارائه دهد.

 

۶- چالش‌ها و راهکارهای اجرایی

در فرآیند اجرای پروژه‌ی طراحی و پیاده‌سازی زیرساخت‌های برق‌رسانی سایت جدید هلدینگ رایزکو، با توجه به گستردگی محدوده‌ی اجرایی، هم‌زمانی عملیات با نصب خطوط تولید، و الزامات کیفی سخت‌گیرانه، مجموعه‌ای از چالش‌های فنی، مدیریتی و لجستیکی پدید آمد. شرکت پگاه انرژی پارسیان با تکیه بر توان مهندسی، مدیریت کارگاهی منسجم و اتخاذ راهکارهای اصلاحی به‌موقع، توانست ضمن رفع این موانع، از بروز تأخیر و انحراف در زمان‌بندی جلوگیری کند و کیفیت نهایی پروژه را در بالاترین سطح ممکن حفظ نماید.

 

۱-۶- چالش‌های فنی و زیرساختی

یکی از اصلی‌ترین چالش‌های پروژه، ناهماهنگی اولیه میان طراحی‌های برق و تغییرات مستمر در جانمایی خطوط تولید بود که نیاز به بازنگری مکرر در نقشه‌های مسیر کابل‌کشی و محل پست‌های توزیع داشت. همچنین، شرایط محیطی شامل گردوغبار زیاد، رطوبت نسبی بالا و نوسانات دمایی قابل‌توجه، در انتخاب نوع کابل‌ها، عایق‌ها و تجهیزات روشنایی تأثیر مستقیم داشت.
راهکار اتخاذشده، به‌کارگیری کابل‌های مقاوم در برابر حرارت و UV، استفاده از تابلوهای با درجه حفاظتی بالا (IP65) و طراحی مجدد برخی مسیرها با استفاده از داکت‌های زمینی استاندارد بود. علاوه‌براین، با استقرار تیم مهندسی مقیم در محل (Site Engineering Unit)، فرآیند اصلاح طراحی‌ها به‌صورت هم‌زمان با اجرا انجام شد تا از بروز تأخیر جلوگیری گردد.

 

۲-۶- چالش‌های مدیریتی و نیروی انسانی

ماهیت چندفازی پروژه و هم‌زمانی اجرای چند جبهه کاری، نیازمند هماهنگی دقیق میان تیم‌های طراحی، نظارت و اجرا بود. در برخی بازه‌ها، تغییر اولویت‌های کاری و محدودیت نیروی متخصص در شیفت‌های شبانه، منجر به کندی نسبی پیشرفت عملیات شد. برای رفع این چالش، سیستم برنامه‌ریزی یکپارچه منابع انسانی (Resource Scheduling System) و تقویم کاری سه‌شیفته پیاده‌سازی گردید. همچنین با برگزاری جلسات روزانه‌ی هماهنگی میان سرپرستان واحدها و مدیر پروژه، تعارضات کاری به حداقل رسید و بهره‌وری تیم‌ها افزایش یافت.

 

۳-۶- چالش‌های لجستیکی و تأمین تجهیزات

در برخی مراحل، به‌ویژه در فاز دوم پروژه، تاخیر در تأمین کابل‌های فشار متوسط و تابلوهای وارداتی به‌دلیل مشکلات زنجیره‌ی تأمین و محدودیت‌های حمل‌ونقل وجود داشت. این مسئله می‌توانست منجر به توقف بخشی از عملیات گردد.
به‌منظور پیشگیری از این ریسک، شرکت پگاه انرژی پارسیان با اولویت‌بندی تحویل تجهیزات حساس و جایگزینی موقت برخی اقلام با نمونه‌های داخلی دارای تاییدیه فنی توانیر، از توقف کار جلوگیری کرد. همچنین ایجاد انبار موقت در محل پروژه برای ذخیره‌ی اقلام حیاتی، زمان انتظار در حمل‌ونقل را تا ۴۰٪ کاهش داد.

 

۴-۶- چالش‌های زمانی و الزامات اجرایی

اجرای پروژه در بازه‌ی زمانی محدود و هم‌زمان با آماده‌سازی سایر زیرساخت‌ها (آب، فاضلاب، ساختمان و خطوط تولید) نیازمند برنامه‌ریزی دقیق زمانی بود. فشار زمانی بالا و هم‌پوشانی فعالیت‌ها، احتمال تداخل فازها را افزایش می‌داد.
در پاسخ به این چالش، ساختار مدیریت زمان پروژه (Time Management Framework) با محوریت نرم‌افزار Microsoft Project طراحی و اجرا شد. بدین ترتیب، تمامی فعالیت‌ها دارای شناسه‌ی زمانی، مسئول مشخص و درصد پیشرفت قابل ردیابی بودند. این سیستم امکان کنترل لحظه‌ای وضعیت پروژه را فراهم ساخت و منجر به تحویل پروژه پیش از موعد برنامه‌ریزی‌شده با انحراف کمتر از ۵٪ گردید.

پروژه‌ی برق‌رسانی سایت جدید رایزکو با وجود گستردگی، فشار زمانی و محدودیت‌های تأمین، به‌واسطه‌ی مدیریت مهندسی منسجم، تصمیم‌گیری سریع و اجرای نظام‌مند، به‌عنوان نمونه‌ای موفق از غلبه بر چالش‌های چندبعدی در پروژه‌های صنعتی شناخته می‌شود. شرکت پگاه انرژی پارسیان با اجرای دقیق راهکارهای فنی و مدیریتی، نه‌تنها از بروز تأخیر جلوگیری کرد، بلکه کیفیت و ایمنی را در بالاترین سطح استانداردهای ملی و بین‌المللی حفظ نمود.

 

۷- ویژگی‌های فنی و دستاوردهای کلیدی

پروژه‌ی طراحی و اجرای زیرساخت‌های برق‌رسانی سایت جدید هلدینگ رایزکو با برخورداری از مجموعه‌ای از ویژگی‌های فنی، مهندسی و مدیریتی ممتاز، به‌عنوان یکی از نمونه‌های موفق در اجرای پروژه‌های زیرساختی صنعتی در کشور شناخته می‌شود. ترکیب طراحی اصولی، انتخاب هوشمندانه تجهیزات و اجرای نظام‌مند، این پروژه را در میان طرح‌های مشابه متمایز ساخته است. مهم‌ترین ویژگی‌ها و دستاوردهای کلیدی آن عبارت‌اند از:

 

۱-۷- طراحی انعطاف‌پذیر و توسعه‌پذیر

طراحی شبکه‌ی برق‌رسانی و سیستم روشنایی به‌گونه‌ای انجام گرفت که ضمن پاسخ‌گویی به نیازهای فعلی خطوط تولید، قابلیت توسعه در فازهای بعدی و افزایش ظرفیت تولید نیز فراهم باشد. مسیرهای کابل‌کشی و جانمایی پست‌های توزیع به‌صورت ماژولار طراحی شد تا در آینده بتوان بدون بازطراحی کلی، فازهای جدید تولید را به شبکه‌ی موجود متصل نمود.

 

۲-۷- پایداری عملکرد و کاهش تلفات انرژی

در طراحی سیستم روشنایی داخلی و محیطی، از تجهیزات LED صنعتی با راندمان بالا، طول عمر زیاد و مقاومت حرارتی مناسب استفاده شد. این اقدام ضمن کاهش قابل‌توجه مصرف انرژی، هزینه‌های نگهداری و تعویض دوره‌ای تجهیزات را نیز کاهش داد و منجر به افزایش بهره‌وری انرژی تا بیش از ۲۵ درصد گردید.

 

۳-۷- اجرای هم‌زمان شبکه‌های فشار متوسط و فشار ضعیف

یکی از نقاط قوت پروژه، اجرای هم‌زمان خطوط فشار متوسط (۲۰ کیلوولت) با تابلوهای توزیع فشار ضعیف داخلی بود. این رویکرد باعث تسریع در روند کابل‌کشی، کاهش تداخل فعالیت‌ها، و صرفه‌جویی چشمگیر در زمان و هزینه‌های اجرایی گردید. همچنین اتصال هماهنگ این دو سطح ولتاژی، موجب افزایش پایداری شبکه و کاهش تلفات توزیع شد.

 

۴-۷- رعایت کامل الزامات ایمنی و استانداردهای فنی

کلیه‌ی عملیات طراحی و اجرا با رعایت دقیق الزامات ایمنی وزارت نیرو، استانداردهای IEC و مقررات ملی ساختمان (مبحث سیزدهم) انجام گرفت. سیستم‌های زمین‌کردن، حفاظت در برابر اتصال کوتاه، هم‌بندی الکتریکی و کنترل نشتی جریان در تمام نقاط حساس پیش‌بینی و تست شد تا ایمنی کاربران، تجهیزات و محیط کار به‌صورت کامل تضمین گردد.

۵-۷- به‌کارگیری مهندسی ارزش (Value Engineering)

در مراحل طراحی و انتخاب تجهیزات، رویکرد مهندسی ارزش به‌صورت رسمی اجرا شد. تیم فنی با بررسی فنی–اقتصادی گزینه‌های مختلف، تجهیزات دارای بهترین نسبت عملکرد به هزینه (Performance–Cost Ratio) را انتخاب نمود. این امر منجر به کاهش هزینه‌های خرید و نصب تا حدود ۱۵ درصد بدون افت کیفیت فنی گردید.

 

۶-۷- تجمیع زیرساخت‌های کلیدی در یک بستر متمرکز

از دیگر ویژگی‌های شاخص پروژه، یکپارچه‌سازی زیرساخت‌های برق، روشنایی، حراست، انبارداری و کنترل کیفیت در قالب یک بستر فنی متمرکز بود. این اقدام ضمن افزایش سطح امنیت صنعتی، امکان پایش و کنترل سریع‌تر وضعیت تجهیزات را فراهم ساخت و مدیریت انرژی و ایمنی را در سطح بالاتری برقرار نمود.

 

۷-۷- پایداری عملکرد و کاهش تلفات انرژی

با اجرای دقیق محاسبات بار الکتریکی، انتخاب مقاطع مناسب کابل‌ها و طراحی مسیرهای بهینه، تلفات انرژی در شبکه‌ی داخلی سایت بیش از ۲۰ درصد کاهش یافت. همچنین، تعادل بار میان فازها و استفاده از ترانسفورماتورهای راندمان بالا (‘AB)، پایداری شبکه و عمر مفید تجهیزات را به میزان قابل‌توجهی افزایش داد.

جهت آشنایی با دیگر پروژه‌های شرکت پگاه انرژی پارسیان، به بخش پروژه‌ها مراجعه نمایید.

 

۸- جمع‌بندی

پروژه‌ی طراحی، نصب و راه‌اندازی شبکه‌ی برق و زیرساخت روشنایی سایت جدید هلدینگ رایزکو را می‌توان به‌حق یکی از نمونه‌های برجسته و موفق در حوزه‌ی توسعه‌ی زیرساخت‌های صنعتی کشور دانست. این پروژه که با طراحی، مدیریت و اجرای شرکت پگاه انرژی پارسیان تحقق یافت، نمونه‌ای شاخص از هم‌افزایی میان مهندسی فنی، مدیریت اجرایی و رویکرد نظام‌مند پروژه در مقیاس صنعتی به‌شمار می‌رود.

از منظر فنی، پروژه با طراحی دقیق، انتخاب تجهیزات بهینه و اجرای هماهنگ شبکه‌های فشار متوسط و فشار ضعیف، توانست زیرساختی پایدار، ایمن و توسعه‌پذیر را برای مجموعه‌ی تولیدی رایزکو فراهم آورد. رعایت استانداردهای بین‌المللی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در نصب و تست، و پیاده‌سازی نظام کنترل کیفیت و ایمنی (HSE–QA) در تمامی مراحل، منجر به افزایش قابلیت اطمینان، کاهش تلفات انرژی و بهبود عملکرد سیستم توزیع برق گردید.

از دیدگاه مدیریتی، برنامه‌ریزی فازی و هم‌زمانی فعالیت‌ها در کنار نظام نظارت دقیق، نمونه‌ای کارآمد از مدیریت پروژه در شرایط پیچیده‌ی اجرایی را رقم زد. هم‌زمان، تمرکز و تجمیع واحدهای تولیدی رایزکو در یک سایت صنعتی یکپارچه سبب ارتقای بهره‌وری عملیاتی، بهینه‌سازی مصرف انرژی، تسهیل در نگهداری تجهیزات، و افزایش کارایی فرآیند تولید گردید. 

در مجموع، شرکت پگاه انرژی پارسیان با اتکا به دانش فنی و تجربه‌ی گسترده‌ی خود در زمینه‌ی طراحی شبکه‌های برق صنعتی، توانست نشان دهد که اجرای پروژه‌های چندبخشی و زیرساختی در مقیاس بزرگ، با تکیه بر دانش مهندسی، برنامه‌ریزی دقیق و مدیریت منسجم، کاملاً دست‌یافتنی است.

این پروژه نمونه‌ای موفق از تلفیق علم، تجربه و تعهد در خدمت توسعه‌ی صنعتی کشور است و الگویی ارزشمند برای اجرای طرح‌های مشابه در آینده به‌شمار می‌رود.