نمونهای برجسته از مهندسی دقیق، مدیریت حرفهای و اجرای موفق پروژههای زیرساختی برق
1- معرفی پروژه احداث فیدرهای خروجی 63/20 کیلو ولت شهر قدس 2
در راستای گسترش شبکه توزیع برق و تأمین پایدار انرژی برای بخشهای صنعتی و خانگی، پروژه احداث فیدرهای خروجی پست 63/20 کیلوولت شهر قدس 2 با هدف افزایش ظرفیت انتقال، بهبود پایداری شبکه و ارتقاء قابلیت اطمینان تأمین انرژی در این منطقه اجرا شد. این طرح مهم با کارفرمایی شرکت توزیع نیروی برق غرب استان تهران، پیمانکاری شرکت پیشروان صنعت گشک و اجرای عملیاتی توسط شرکت پگاه انرژی پارسیان، به عنوان یکی از پروژههای شاخص توسعه زیرساخت برق در غرب استان تهران به ثمر رسید.
2- ضرورت اجرای پروژه
در سالهای اخیر، رشد شتابان مصرف برق در شهر قدس و مناطق صنعتی پیرامون آن، از جمله گلگون، ابریشم، هفتجوی، زریندشت، گلبرگ و فرزان، فشار قابلتوجهی بر شبکه توزیع برق وارد کرده بود. این روند صعودی مصرف، تحتتأثیر عواملی همچون:
- توسعه روزافزون و گسترش ظرفیت شهرکهای صنعتی
- افزایش مصرف خانگی ناشی از انبوهسازی مسکن و تراکم جمعیتی
- رواج استفاده از تجهیزات برقی نوین و پرمصرف در بخشهای خانگی و صنعتی
موجب شد ظرفیت موجود شبکه دیگر پاسخگوی نیاز منطقه نباشد. در همین راستا، شرکت برق منطقهای استان تهران در سال 1396 مطالعات جامع امکانسنجی و مکانیابی احداث یک پست 63/20 کیلوولت با ظرفیت 60 MVA را آغاز کرد. هدف اصلی از اجرای این پروژه، رفع ناپایداری شبکه، کاهش خاموشیهای ناخواسته، بهبود کیفیت ولتاژ و ایجاد ظرفیت مازاد برای توسعههای آینده بود؛ اقدامی استراتژیک که زیرساخت رشد پایدار منطقه را تضمین میکند.
3- مشخصات کلی پروژه احداث فیدرهای خروجی پست 63/20 کیلوولت شهر قدس
- کارفرما: شرکت توزیع نیروی برق غرب استان تهران – شرکت پیشروان صنعت گشک
- پیمانکار اجرایی: شرکت پگاه انرژی پارسیان
- مبلغ پیمان: 4,000,000,000 ریال
- مدت اجرا: مرداد 1401 تا بهمن 1401 (تحویل زودتر از موعد مقرر در اسفند)
- محل اجرا: شهر قدس، استان تهران
4- حوزه کاری و عملیات اجرایی
در چارچوب این قرارداد، مجموعهای از عملیات فنی و اجرایی با دقت بالا و مطابق با استانداردهای روز صنعت برق به انجام رسید که شامل موارد زیر است:
- احداث 11,263 متر شبکه فشار متوسط زمینی با استفاده از کابلهای استاندارد و رعایت کامل حریم و ایمنی تأسیسات موجود، بهمنظور ایجاد ظرفیت انتقال پایدار و کاهش احتمال بروز خطاهای شبکه.
- احداث 4,760 متر شبکه فشار متوسط هوایی دو مداره جهت ایجاد مسیرهای جایگزین انتقال انرژی و افزایش انعطافپذیری و قابلیت مانور شبکه در شرایط اضطراری.
- اصلاح و بهینهسازی 9,358 متر شبکه فشار متوسط تکمداره هوایی با هدف کاهش تلفات فنی، ارتقاء کیفیت ولتاژ و افزایش عمر مفید تجهیزات موجود.
نتیجه عملکرد: تنها یک هفته پس از بهرهبرداری، بار مصرفی پست به 41.5 مگاوات رسید؛ عددی که بهروشنی نشان میدهد این پروژه توانسته است بهسرعت نقش خود را در تأمین انرژی پایدار، بهبود کیفیت خدمات و افزایش ظرفیت شبکه ایفا کند.
5- چالشها و راهکارهای نوآورانه
اجرای این پروژه با موانع خاصی روبهرو بود که آن را به یکی از پروژههای مهندسی ویژه در کشور تبدیل کرد:
1-5- محدودیت حفاری در مسیر اصلی
مسیر اصلی دسترسی به محل پروژه، در بلوار جمهوری قرار داشت؛ جایی که زیر آن یک نهر سرپوشیده قدیمی به عرض معادل کل خیابان وجود داشت. این شرایط هرگونه حفاری در سطح سوارهرو را بهطور کامل غیرممکن میکرد. با وجود این چالش جدی، شرکت پگاه انرژی پارسیان با بهرهگیری از تجهیزات تخصصی حفاری در فضاهای محدود، روشهای نوین عبور زیرزمینی (Trenchless) و تجربه بالای تیم فنی، موفق شد عملیات کابلگذاری را بدون نیاز به بازگشایی مسیر اصلی و با حفظ ایمنی کامل انجام دهد. این روش باعث شد پروژه نهتنها در مسیر برنامهریزیشده باقی بماند، بلکه کوچکترین اختلالی در تردد شهری و فعالیت سایر زیرساختها ایجاد نشود.
2-5- تراکم بالای تأسیسات شهری
در بخش پیادهروهای مسیر اجرای پروژه، فضای زیرسطحی بهطور کامل اشغال شده بود؛ کابلهای فیبر نوری، خطوط فشار ضعیف برق، لولههای آب و گاز شهری و کانالهای فاضلاب بهصورت متراکم و در سطوح مختلف قرار داشتند. این تراکم بالای زیرساختها، امکان حفاری مستقیم و اجرای مسیر خط را به یک چالش فنی جدی تبدیل کرده بود. با این حال، شرکت پگاه انرژی پارسیان با انجام نقشهبرداری دقیق زیرسطحی، استفاده از دستگاههای مکانیابی تأسیسات (Underground Utility Locator) و بهکارگیری روشهای حفاری مرحلهای در عمقهای متفاوت، موفق شد مسیر کابلها را با دقت میلیمتری طراحی و اجرا کند. این رویکرد باعث شد حریم تمامی تأسیسات موجود حفظ شود و هیچ آسیبی به شبکههای حیاتی شهری وارد نگردد.
3-5- راهکار فنی
با توجه به تراکم بالای تأسیسات موجود در مسیر، امکان اجرای شبکه در عمق یکنواخت وجود نداشت. به همین دلیل، بر اساس پیشنهاد کارفرما و طراحی دقیق تیم فنی شرکت پگاه انرژی پارسیان، راهکار اجرای خطوط در عمقهای متفاوت بهعنوان بهترین گزینه انتخاب شد. این رویکرد نیازمند برنامهریزی مهندسی دقیق، بررسی سهبعدی لایههای زیرسطحی، و استفاده از تکنیکهای پیشرفته حفاری کنترلشده بود تا حریم تمامی تأسیسات حیاتی شامل خطوط فیبر نوری، کابلهای فشار ضعیف، لولههای آب و گاز، و کانال فاضلاب حفظ شود. اجرای این طرح با موفقیت کامل انجام شد و علاوه بر جلوگیری از آسیب به شبکههای موجود، زمان اجرای پروژه نیز بهینه گردید.
4-5- محدودیت تجهیزات مکانیزه و اجرای کابلکشی دستی
به دلیل تراکم بالای تأسیسات زیرزمینی و محدودیتهای فیزیکی مسیر، در برخی مناطق امکان استفاده از تجهیزات مکانیزه نظیر وینچ و ترمز مکانیکی برای کابلکشی وجود نداشت. این شرایط، عملیات را به یکی از دشوارترین مراحل پروژه تبدیل کرد، چرا که عبور کابلهای فشار متوسط در مسیرهای طولانی و با موانع متعدد، به دقت و نیروی فیزیکی قابلتوجهی نیاز داشت.
با این حال، تیمهای متخصص شرکت پگاه انرژی پارسیان با تکیه بر تجربه، مهارت عملی و استفاده از ابزارهای تخصصی کابلکشی دستی، موفق شدند این مرحله حساس را با بالاترین کیفیت اجرایی و بدون کوچکترین آسیب به کابلها یا تأسیسات مجاور به انجام برسانند. این رویکرد نهتنها نشاندهنده تعهد عملیاتی تیم بود، بلکه توان بالای آنها در مدیریت پروژههای پیچیده با محدودیتهای اجرایی شدید را به نمایش گذاشت.
6- دستاوردهای کلیدی پروژه شبکه توزیع برق شهر قدس
- افزایش چشمگیر ظرفیت انتقال انرژی: ارتقاء توان شبکه برای تأمین پایدار برق صنایع بزرگ، شهرکهای صنعتی و مشترکین خانگی، بهگونهای که پاسخگوی رشد مصرف در سالهای آینده نیز باشد.
- کاهش محسوس خاموشیهای غیرمترقبه و ارتقاء پایداری شبکه: بهینهسازی مسیرهای توزیع و ایجاد قابلیت مانور عملیاتی، منجر به کاهش قطعیهای ناخواسته و افزایش اطمینان مشترکین از خدماترسانی شد.
- بهبود کیفیت ولتاژ و کاهش افت فشار در نقاط بحرانی: اصلاح و توسعه شبکه، موجب رساندن ولتاژ به محدوده استاندارد در مناطق با افت شدید و تضمین عملکرد بهینه تجهیزات برقی مشترکین گردید.
- ایجاد زیرساخت توسعه آینده منطقه: آمادهسازی ظرفیت و بستر فنی برای اتصال بارهای جدید، توسعه صنعتی و افزایش تراکم جمعیتی بدون ایجاد فشار مضاعف بر شبکه موجود.
7- جمعبندی پروژه احداث فیدرهای خروجی پست 63/20 کیلوولت شهر قدس 2
پروژه احداث فیدرهای خروجی پست 63/20 کیلوولت شهر قدس 2 نمونهای درخشان از همافزایی تخصص فنی، مدیریت پروژه پیشرفته و توان اجرایی بینقص است. این طرح که در شرایطی مملو از محدودیتهای فنی و اجرایی به انجام رسید، اثباتی بر قابلیت بالای شرکت در هدایت و تکمیل پروژههای زیرساختی پیچیده و حساس در حوزه صنعت برق کشور است. موفقیت این پروژه نهتنها تأمین پایدار انرژی را برای منطقه تضمین کرد، بلکه به عنوان یک الگوی عملی و الهامبخش برای سایر پروژههای توسعه و بهینهسازی شبکه برق در کشور مطرح شد؛ الگویی که نشان میدهد با برنامهریزی دقیق، نوآوری مهندسی و تعهد اجرایی میتوان حتی چالشبرانگیزترین پروژهها را نیز با موفقیت به سرانجام رساند.
